Η ασύμμετρη κατεύθυνση "οικονομίας & πληροφορικής"



Το παρόν άρθρο ως σκοπό έχει να αναδείξει, με χρήση στατιστικών ευρημάτων, την ασυμμετρία και την προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίζει διαχρονικά το επίσημο κράτος τον θεσμό των εισαγωγικών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Κατά την προσωπική μου άποψη, ο τρόπος με τον οποίο καταρτίζονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα προγράμματα σπουδών, καθώς και τα ωρολόγια προγράμματα, ως σκοπό δεν έχουν να βοηθήσουν τους μαθητές να αποκτήσουν επίκαιρες και χρήσιμες γνώσεις για την μετέπειτα κοινωνική και επαγγελματική ζωή τους αλλά ως σκοπό έχουν να βοηθήσουν τους κατεστημένους καθηγητικούς κλάδους να μην χάσουν ώρες διδασκαλίας.

Τα αποτελέσματα τα βιώνουμε όλοι καθημερινά, είτε ως γονείς – είτε ως εκπαιδευτικοί – είτε και με τις δύο ιδιότητες ταυτόχρονα. Η απαξίωση του Ελληνικού σχολείου διαρκώς αυξάνει και μάλιστα δικαίως. Τα παιδιά αντιμετωπίζονται με παιδαγωγικές μεθόδους άλλων εποχών, αφού ζητείται από αυτά ακόμα και σήμερα να αποστηθίζουν. Τα βιβλία τους είναι εντελώς παρωχημένα, έχουν να ανανεωθούν δεκαετίες και κάποια καινούρια που έχουν γραφεί, σαν αυτά της «πολιτικής παιδείας», το μόνο που προκαλούν είναι οικολογική καταστροφή και οικονομική αφαίμαξη ενός χρεωκοπημένου σε όλα τα επίπεδα κράτους. Κάποιοι καθηγητές που έχουν μεράκι για την δουλειά τους ανανεώνουν τις γνώσεις τους, αλλά αυτό είναι κάτι που δεν αφορά κανένα επίσημο φορέα και συνεπώς αυτοί οι καινοτόμοι και άξιοι καθηγητές δεν πρόκειται ποτέ να ανταμειφθούν υλικά ή άυλα για την παραπάνω προσπάθεια που καταβάλουν. Αυτή η οριζόντια λογική είναι που φυσικά δεν δίνει κίνητρο στους άξιους να διεκδικήσουν και να αναδειχθούν.


Ας γίνουμε όμως πιο συγκεκριμένοι και ας μιλήσουμε για τον δικό μας κλάδο, το κλάδο της «Οικονομίας & Πληροφορικής». Οι μαθητές ως γνωστό εξετάζονται σε 4 μαθήματα, Έκθεση – Μαθηματικά – Μικροοικονομία – Πληροφορική. Βέβαια, το επίσημο πρόγραμμα σπουδών αναφέρει το μάθημα ως Αρχές Οικονομικής Θεωρίας αλλά  αυτό είναι κάτι εντελώς ψευδές και ίσχυε στο μακρινό παρελθόν! Επιτρέψτε μου λοιπόν, εις στο εξής, να μην ονομάζω το μάθημα ΑΟΘ αλλά Μικροοικονομία.


Έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον στο σημείο  αυτό να πούμε τι συνέβαινε στο παρελθόν. Στο παρελθόν λοιπόν, οι μαθητές διδάσκονταν πράγματι το μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας για 2 ώρες κάθε εβδομάδα και εξεταζόντουσαν στη Μικροοικονομία (θεωρία τιμών) αλλά και στη Μακροοικονομία (Ανεργία – Πληθωρισμός – ΑΕΠ – Οικονομικές διακυμάνσεις). Επειδή όμως το έτος 2008 υπήρξαν κάποιες καταλήψεις, η τότε ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας αποφάσισε να μειώσει την εξεταστέα ύλη γιατί οι μαθητές δεν πρόλαβαν να τελειώσουν την ύλη… Δηλαδή το Υπουργείο Παιδείας είπε εμμέσως στους μαθητές «κάντε καταλήψεις γιατί η ύλη θα μειωθεί»! Εάν αυτό συνέβαινε επί πρωθυπουργίας Τσίπρα, θα έλεγαν τα ΜΜΕ ότι ο καταληψίας Πρωθυπουργός ευνοεί τους καταληψίες… Όμως, ο καταληψίας Πρωθυπουργός τότε δεν ήταν στην εξουσία. Καταλαβαίνετε λοιπόν τη διαχρονικότητα της έλλειψης οράματος σε αυτό το Υπουργείο!


Ας έρθουμε στο σήμερα. Σήμερα το μάθημα που τυπικά λέγεται «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας», διδάσκεται 3 ώρες. Θα περίμενε λοιπόν κάποιος σκεπτόμενος λογικά ότι η ύλη θα επέστρεφε έστω στο προηγούμενο επίπεδο, όπου τα παιδιά θα διδάσκονταν Μίκρο και Μακροοικονομία. Θα περίμενε κάποιος από αυτούς τους «φωστήρες» που συμβουλεύουν τους Υπουργούς και βολοδέρνουν εκεί στο Υπουργείο Παιδείας να μιλούσε για το πόσο σημαντικό είναι να ξέρει ένας μαθητής να διαβάζει μία είδηση που αφορά τον πληθωρισμό, την ανεργία, το ΑΕΠ, την ύφεση κτλ. Κανείς δεν σήκωσε το ανάστημά του να πει «τι είναι αυτά που λέτε περί μη αύξησης της ύλης»; Τα παιδιά φεύγουν από το σχολείο χωρίς την παραμικρή ιδέα για το τι είναι αυτό που ονομάζεται «οικονομία», τα παιδιά δεν ξέρουν να διαβάσουν μία οικονομική είδηση σε μία εφημερίδα.

Τα έγγραφα που επίσημα η Ένωση Οικονομολόγων Εκπαιδευτικών έστειλε και αφορούσαν τις προτάσεις μας για την ύλη, δεν ελήφθησαν υπόψη στο βωμό της «λογικής» της μη αύξησης της ύλης. Έτσι φθάσαμε στην σημερινή «ασύμμετρη κατεύθυνση» που ονομάζεται κατεύθυνση «οικονομίας και πληροφορικής». Μία κατεύθυνση 2 ταχυτήτων. Από τη μία τα «σοβαρά μαθήματα», ήτοι η έκθεση και τα μαθηματικά και από την άλλη τα «ασόβαρα μαθήματα», ήτοι η Μικροοικονομία και η πληροφορική. Στην Ελλάδα, σοβαρό είναι ένα μάθημα όταν το 80% των μαθητών αποτυγχάνει... Στα προηγμένα κράτη, έχουν την ευθιξία όταν σε μία ερώτηση που τίθεται στις εξετάσεις να αποτυγχάνει μεγάλο ποσοστό, το ερώτημα ή ακόμα και η εξέταση να ακυρώνεται γιατί προφανώς δεν πήγε κάτι καλά με τις εκφωνήσεις των θεμάτων. Στην Ελλάδα όμως έχουμε τους καλύτερους μαθηματικούς, συνεπώς κάτι οι μαθητές κάνουν λάθος...


Από τα στατιστικά στοιχεία βέβαια είναι εμφανές ότι το πλέον ασόβαρο μάθημα είναι η Μικροοικονομία όπου όποιος ξέρει καλά διαίρεση, πολλαπλασιασμό, αφαίρεση και πρόσθεση, μπορεί με μεγάλη ευκολία να γράψει πάνω από 18. Αυτό είναι ο λόγος που 1 στους 3 μαθητές αριστεύει! Μπορούμε λοιπόν να καυχόμαστε ότι η Ελλάδα θα βγάλει στο μέλλον τους καλύτερους οικονομολόγους. Κατά την προσωπική μου άποψη, η εξέταση στην συγκεκριμένη ύλη αφενός δημιουργεί λάθος εντύπωση στους μαθητές για το τι είναι η οικονομική επιστήμη και αφετέρου προσβάλει τη νοημοσύνη των μαθητών και των οικονομολόγων που διδάσκουν το μάθημα (δεν λέω των διδασκόντων).

Αν σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον προσθέσουμε και όσους διορθώνουν στις εξετάσεις με το βιβλίο παραμάσχαλα μην και έχουν ξεχάσει τα παιδιά κάποια λέξη από την θεωρία, κατανοείτε νομίζω το μέγεθος της γελειότητος του πράγματος.


Σε αντιδιαστολή με το τι συμβαίνει στην Ελλάδα, οι διεθνείς πρακτικές σε ότι αφορά τη διδασκαλία των οικονομικών είναι εντελώς διαφορετικές. Τα οικονομικά μαθήματα υπάρχουν σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ξεκινώντας από το δημοτικό και όσο οι μαθητές εμβαθύνουν στα οικονομικά το επίπεδο γίνεται ολοένα και πιο σοβαρό. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά το σύστημα International Baccalaureate οι μαθητές που τελειώνουν το λύκειο ξέρουν με αρκετή λεπτομέρεια όχι μόνο πως διαμορφώνονται οι τιμές των αγαθών σε κάθε μορφή αγοράς, αλλά μπορούν να κατανοούν και τις επιπτώσεις που έχουν στη ζωή των ανθρώπων αλλαγές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες (exchange rate) στα επιτόκια δανεισμού (base rate), στην προσφορά χρήματος (money supply), στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (current account) και πάρα πολλά άλλα. Για αυτό και εάν δούμε τα αντίστοιχα στατιστικά στο μάθημα Economics με το σύστημα του ΙΒ, θα δούμε ότι οι άριστοι κινούνται σε λογικά επίπεδα, δηλαδή γύρω στο 10%.

Ήρθε λοιπόν η στιγμή όλοι να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να δώσουμε ένα τέλος σε αυτή την ελεύθερη πτώση. Αυτό σημαίνει ότι, το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να σταματήσει να βλέπει ιδεοληπτικά το θέμα της εξεταστέας ύλης και να παρατηρήσει τη στατιστική ασυμμετρία της συγκεκριμένης κατεύθυνσης. Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία και να αναδείξει στο Υπουργείο Παιδείας τα επιστημονικά εργαλεία  που απαιτείται να κατέχει ένας υποψήφιος οικονομικής σχολής, η Ένωση Οικονομολόγων Εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης πρέπει να επανέλθει με νέο αίτημα για αύξηση της ύλης από το νέο σχολικό έτος, το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος πρέπει να ανακόψει την απαξίωση και την ανυποληψία στην οποία έχει περιέλθει ο Έλληνας οικονομολόγος εκπαιδευτικός.

O Αριστείδης Νότης είναι Μέλος του Κεντρικού Δ.Σ. της Ένωσης Οικονομολόγων Εκπαιδευτικών Δ.Ε. και Αρχισυντάκτης του επιστημονικού περιοδικού Ξενοφών που αφορά την Οικονομική Επιστήμη στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.